Te sa cossa che i xe i aminoacidi? I eseri umani i ga da ciapàr energia dal magnar pa sopravivere e mantegner ła cresita e el sviłupo fisiołogico normałi. Parché ghemo da magnar aminoacidi? I aminoacidi i xe esensiałi pa i nostri corpi. Parlemo dełe funsión e dei efeti dei aminoacidi.
Łe funsión dei aminoacidi
1. Ła digestion e l’assorbimento dełe proteine nel corpo łe vien fate co i aminoacidi: come nutriente primario nel corpo, el ruoło dełe proteine neła nutrision del magnar el xe ciaro. Tutavia, no’l pol esar doparà diretamente dal corpo umàn; invese, el vien doparà dopo esar stà desfà in mołecołe de aminoacidi.
2. Mantegnìr l’equilibrio de l’azoto: co ła quałità e ła quantità de proteine inte ła dieta quotidiana łe xe juste, ła quantità de azoto ingerìa ła xe conpagna a ła quantità butà fora nełe feci, nełe urine e neła pełe, che ła xe ciamà equiłibrio totałe de nitrogeno. In realtà, l'è l'equilibrio tra la continua sintesi e la decomponizion de proteine e aminoacidi. L’asunsion de proteine de na persona normałe ła ga da esar tegnùa entro un serto intervało. Co l’asunsion ła crése o ła sbasa de colpo, el corpo el pol oncora regołar ła quantità de metabołismo dełe proteine pa mantegner l’equilibrio de nitrogeno. L’asunsion masa de proteine, che ła sùpara ła capasità de regołasion del corpo, ła romperà el mecanismo de equiłibrio. Anca co na conpleta mancansa de asunsion de proteine, łe proteine dei tesuti del corpo łe continua a desfarse, co el risultato de un equiłibrio negativo de azoto. Se no vien coreto suito, questo el portarà a ła morte dei anticorpi.
Łe funsión dei aminoacidi
-i chetoacidi, prodoti dała rotura dei aminoacidi, i vien metabołixài co carboidrati o lipidi, a seconda dełe so carateristiche specifiche. -i chetoacidi i pol esar risintetizài in novi aminoacidi, convertìi in zucari o grassi, o osidài e decomposti in CO2 e triciclo HO2. mołando energia. I enzimi i xe chimicamente conposti de proteine (fate de mołecołe de aminoacidi), come l’amiłasi, ła pepsina, ła colinesterasi, l’anidrasi carbonica e ła transaminasi. I ormoni azotà i xe fati de proteine o de i so derivài, come l’ormon deła cresita, l’ormon stimolante deła tiroide, l’adrenalina, l’insulina e l’ormon enterotropico. Serte vitamine łe se forma da aminoacidi o łe esiste in conbinasion co łe proteine. Enzimi, ormoni e vitamine i ga un ruoło cruciałe neła regołasion dełe funsión fisiołogiche e neła catałixasion dei procesi metabołici.